Historia 23 Śląskiej Brygady Artylerii

| Dowódcy | Odznaka | Proporczyk | Sztandar |

Historię tworzenia 23 Brygady Artylerii Armat rozpoczynają dwa akty prawne: Zarządzenie Szefa Sztabu Generalnego WP nr 015/Org z dnia 23.03.1984r. i Zarządzenie Szefa Sztabu Śląskiego Okręgu Wojskowego nr 049/Org z dn.14.05.1984r.

Na podstawie tych zarządzeń powołano grupę organizacyjno-przygotowawczą, której zadaniem było zapewnienie sprawnego formowania nowej, dużej jednostki artyleryjskiej w koszarach po byłym pułku artylerii przeciwlotniczej w Zgorzelcu. Dowódcą grupy został ppłk dypl. Jan Biały.

Przełomowym momentem w rozwoju organizacyjnym 23 BAA było przyjęcie dyslokowanego transportem kolejowym z Bielska Białej,
23 Kołobrzeskiego Dywizjonu Artylerii Armat. W dniach 30 marca i 1 kwietniu 1985 roku do Zgorzelca przybyło wraz uzbrojeniem i sprzętem artyleryjskim 40 żołnierzy zawodowych i 152 żołnierzy służby zasadniczej. Z kolei 18 września 1985 roku nastąpiło przekazanie dla 23 BAA dywizjonu rozpoznania artyleryjskiego i baterii BM-21 przez 5 BAA z Głogowa.

Etap formowania zasadniczego trzonu 23 BAA zakończyło przybycie do Zgorzelca w dniach 14 - 17 listopada 1985r., 4 dywizjonu ówczesnej 1 Warszawskiej BAA stacjonującej w Węgorzewie.

Pod koniec grudnia 1985r. zakończono formowanie 23 Brygady Artylerii Armat w Zgorzelcu i z dniem 1 stycznia brygada rozpoczęła intensywne szkolenie specjalistyczne i  ogólnowojskowe. 

W początkowym okresie głównym sprzętem ogniowym były 152 mm armato-haubice i 122 mm armaty ciągnione oraz wyrzutnie artylerii rakietowej BM - 21. W ramach późniejszej restrukturyzacji powyższy sprzęt wymieniono na 152 mm armato-haubice samobieżne „DANA”, oraz wyrzutnie RM-70.

Decyzją Ministra Obrony Narodowej - Zbigniewa OKOŃSKIEGO z dniem 4 grudnia 1995 roku dawna 23 Brygada Artylerii Armat przyjęła nazwę  23 ŚLĄSKIEJ  BRYGADY ARTYLERII. Poszerzeniu uległy również dotychczas kultywowane przez brygadę tradycje bojowe związane z 23 kołobrzeskim pułkiem artylerii lekkiej, 6 Pomorską Dywizją Piechoty i 23 kołobrzeskim dywizjonem artylerii armat o dziedzictwo i tradycje bojowe 23 pułku artylerii lekkiej 23 Dywizji Piechoty oraz o jego historycznego poprzednika 214 wielkopolskiego ochotniczego pułku artylerii polowej.

Rozszerzenie tradycji i nadanie brygadzie nowego sztandaru było symbolem więzi pomiędzy artylerzystami różnych formacji Wojska Polskiego. Zarówno tych, którzy swój rodowód wywodzą z okresu II Rzeczypospolitej, jak i żołnierzy 2 AWP wyzwalających Ojczyznę spod hitlerowskiej okupacji. Z kolei wyróżniająca się nazwa „ŚLĄSKA” była wyrazem hołdu i szacunku wobec historycznych oraz współczesnych mieszkańców rejonu Śląskiego, z którymi dawni żołnierze 23 Brygady Artylerii, są blisko związani.

            W nowym garnizonie brygada przyjęła nową strukturę organizacyjną. W jej skład weszły min. dywizjon rakiet taktycznych (istniał do  kwietnia 2001r.) i dywizjon artylerii samobieżnej 203.2 mm „PION”. Brygada w tym okresie prowadziła intensywne szkolenie  i zgrywanie pododdziałów oraz była poddawana różnego rodzaju kontrolom i sprawdzianom min. kontroli gospodarczej i Inspekcji Sił Zbrojnych, które oceniły Brygadę na ocenę dobrą.

W sierpniu 2001r. 1 dywizjon artylerii samobieżnej 203.2 mm „PION” przejął tradycje 5 Brygady Artylerii z Głogowa, która w ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych uległa rozformowaniu, a w maju 2003 roku 2 dywizjon artylerii samobieżnej  przyjął  tradycje  10 pułku artylerii ciężkiej, II Korpusu Polskiego na Zachodzie.

        Z dniem 30 czerwca 2006 rozformowaniu uległ 1 dywizjon artylerii (203, 2 mm PION)  oraz bateria artylerii 152 mm „Dana”.  Kadra artyleryjska rozwiązywanych pododdziałów zasiliła dywizjon artylerii samobieżnej, rakietowej i dywizjon dowodzenia. 

          23 Śląska Brygada Artylerii wielokrotnie  udowadniała swoją wartość bojową podczas ćwiczeń i poligonów, również z udziałem wojsk obcych. Pododdziały brygady  wielokrotnie uzyskiwały miano  “Wzorowego Pododdziału Wojsk Lądowych”. W roku 2002 tytuł otrzymał 3 dywizjon artylerii rakietowej. W latach  2004, 2005 i 2006  tytuł otrzymywał 2 (po zmianie numeracji pododdziałów -1)  dywizjon artylerii. W 2007 roku  pododdział otrzymał z rąk Szefa WRiArt Wojsk Lądowych proporzec symbolizujący otrzymanie tego tytułu, zachowując  go na stałe.  Ponadto w 2001 roku jednostkę wyróżniono wpisaniem imienia i nazwiska Dowódcy Brygady do „Księgi Honorowej Ministra Obrony Narodowej” za szczególne osiągnięcia szkoleniowe. 

         Jednostka zawsze stawiana była wśród przodujących zarówno  w podporządkowaniu  Dowódcy 2 Korpusu Zmechanizowanego jak i Dowódcy Wojsk Lądowych. Oceny te potwierdzały Wyniki Inspekcji Sił Zbrojnych RP w roku 2000, 2005 oraz 2006 (ocena dobra).  Ponadto 23 ŚBA otrzymała wiele pisemnych podziękowań oraz wyróżnień od organizacji  kombatanckich i lokalnych władz samorządowych.

Żołnierze 23 Brygady Artylerii od lat uczestniczą w misjach pokojowych poza granicami. Co roku kilkunastu żołnierzy wykonuje zadania w ramach Polskich Kontyngentów Wojskowych w  Iraku, Afganistanie, Kosowie i Syrii.

W 2008 roku 23 Brygada Artylerii przygotowała dwa zwarte pododdziały do wykonywania zadań poza granicami kraju:  kompanię piechoty do udziału w  XXX zmianie PKW w Syrii oraz dwie grupy wsparcia ogniowego do udziału w IV  zmianie PKW w Afganistanie. W drugiej połowie 2009r. kolejna grupa wsparcia ogniowego wyleciała do Afganistanu w ramach misji stabilizacyjnej.

Oprócz tego, że Brygada ciągle się szkoli i doskonali artyleryjskie rzemiosło, bierze także czynny udział w życiu miasta  i regionu poprzez udział w uroczystościach o charakterze patriotycznym, religijnych oraz rocznicowym organizowanych na terenie garnizonu. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się Dni Otwartych Koszar, podczas których rzesze młodzieży nie tylko z bolesławieckich szkół ale
i okolic odwiedzają Brygadę, poznając sprzęt wojskowy, tradycje i współczesność jednostki.

 

Źródło:
Wybrane fragmenty pochodzą z opracowania „23 Śląska Brygada Artylerii” - praca zbiorowa: H. Karski, P. Pertek, M. Sołtyszewski, L. Szostek, wyd. Oddział Oświatowo-Wychowawczy Śląskiego Okręgu Wojskowego, Wrocław 1995r.

 

Dowódcy 23 Śląskiej Brygady Artylerii

(chronologicznie)

       

14.05.1984r.-21.10.1991r.

płk dypl. Jan Biały

21.10.1991r.-30.09.1993r.

płk dypl. Marian KOLCZYŃSKI

30.09.1993r.-24.08.1994r.

płk dypl. Piotr ŻURAKOWSKI

24.08.1994r.-24.06.2004r.

gen. bryg. Marian KOLCZYŃSKI

       

 

24.06.2004r.-18.01.2006r.

gen. bryg. Stanisław BUTLAK

od 18.01.2006r. - 31.01.2010r.

płk dypl. Roman KŁOSIŃSKI

od 01.02.2010r.

płk dypl. Jarosław KRASZEWSKI

 

 

Symbole 23 Śląskiej Brygady Artylerii

 

ODZNAKA PAMIĄTKOWA

Odznaka pamiątkowa wprowadzona decyzją Nr 113/MON Ministra ON z dnia 7 kwietnia 2009r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej oraz proporczyka na beret 23 Śląskiej Brygady Artylerii.

Odznaka oparta na nośniku w kształcie krzyża o wymiarach 40 x 40 mm, nałożonego na skrzyżowane lufy armatnie. Ramiona krzyża pokryto emalią w kolorze zielonym i czarnym z czerwonym pasem w środku. Dobór  kolorów odznaki nawiązuje do barw artylerii okresu międzywojennego. Dzięki temu, że w składzie brygady występowały pododdziały artylerii mniejszych kalibrów, brygada uważa się za kontynuatorkę artylerii lekkiej. Jednak dzięki istnieniu pododdziałów dysponujących działami większych kalibrów, brygada uzyskała prawo do używania także symboliki artylerii ciężkiej. Dzięki temu na każdym z ramion krzyża podzielonym w „słup” na trzy części, widnieją trzy barwy: zielona, czerwona i czarna. Na ramionach krzyża widnieje  napis 23 ŚBA . W środku krzyża nałożona jest tarcza herbowa, na której znajduje się szyszak rycerski na czerwonym tle, zaczerpnięty z herbu Zgorzelca (tam powstała brygada). Odznaka ma kolor srebrny i jest emaliowana.  Sposób przymocowania -  gwintowany z nakrętką.

   
PROPORCZYK

Proporczyk wprowadzony decyzją Nr 113/MON Ministra ON z dnia 7 kwietnia 2009r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej oraz proporczyka na beret 23 Śląskiej Brygady Artylerii.

Proporczyk jest w kształcie odwróconego trapezu z umieszczoną wewnątrz cyfrą „23” – numerem brygady.

Wymiary proporczyka:

- długość – 45 mm

- szerokość – 15 mm

- szerokość pasa wewnętrznego – 2 mm

- wysokość cyfry 23 – 12 mm

Kolory proporczyka:

- pas górny – zielony

- pas środkowy – czerwony

- pas dolny - czarny

W przedniej części proporczyka cyfra „23” (czcionka Book Antiqua)  koloru srebrnego.

Proporczyk wykonany ze stali nierdzewnej wypełniony różnobarwną emalią zgodnie z opisem kolorów. Mocowany na beret na dwie szpilki z zatrzaskami.

 

SZTANDAR 23 ŚBA